Բաժանորդագրվեք Zarkerak.am-ի տելեգրամ ալիքին։
Հայաստանի յուրաքանչյուր մարզում 5-6 գյուղ կհամարվի զբոսաշրջային, մշակվել է որոշման նախագիծ:
«Նախագծի նպատակն է զբոսաշրջության ապակենտրոնացումն ապահովել Երևանից դեպի մարզեր՝ ստեղծելով նոր աշխատատեղեր, բարելավելով գյուղական բնակավայրերի բնակիչների կենսամակարդակը, ապահովել զբոսաշրջային ծառայությունների զարգացումը, ծառայությունների դիվերսիֆիկացումը, զբոսաշրջային արդյունքի բազմազանեցումը»,- Zarkerak.am-ի հետ զրույցում նշեց Զբոսաշրջության կոմիտեի զբոսաշրջության քաղաքականության վարչության պետ Անահիտ Մկրտչյանը:
Անահիտ Մկրտչյան
Մկրտչյանի խոսքով՝ այս նախագիծը կնպաստի ոչ միայն տվյալ բնակավայրերում զբոսաշրջության, այլև տնտեսության այլ ճյուղերի զարգացմանը, ինչպես նաև գյուղական բնակավայրերն ավելի ճանաչելի կդառնան:
Ըստ մեր զրուցակցի՝ գյուղերն ընտրվել են սահմանված չափանիշներով. «Գյուղերի ընտրությունը կատարվել է մարզպետարանների հետ համագործակցությամբ: Յուրաքանչյուր մարզից ներկայացվել է 5-6 գյուղ: Ընտրված գյուղերից են՝ Բյուրականը, Ոսկեվազը, Օշականը, Եղիպատրուշը, Սաղմոսավանը, Հնաբերդը, Ուրցաձորը, Ղուկասավանը և այլն, կան նաև գյուղեր, որոնք սահմանին ավելի մոտ են, օրինակ՝ Չինչինը, Տեղը: Հնարավոր է մինչև նախագծի հաստատվելը որոշակի փոփոխություններ լինեն, կարծում եմ ցանկը շատ չի փոխվի, հնարավոր է գյուղերի թիվն ավելանա»:
Մկրտչյանի դիտարկմամբ՝ բնակավայրերը պետք է ունենան զբոսաշրջային նշանակություն ունեցող մշակութային կամ բնական ռեսուրսներ: Նրա խոսքով՝ շատ կարևոր է նաև գյուղացիների ներգրավվածությունն այս գործընթացում. «Գյուղի բնակիչները պետք է ապահովեն, որ զբոսաշրջիկները մասնակցեն տեղական ուտեստների կամ խմիչքների համտեսների, բերքահավաքի, ձիավարության, այսինքն՝ նաև զբոսաշրջիկի համար ապահովվի զբաղվածություն, հետաքրքիր ժամանց: Պետք է այդ գյուղական բնակավայրն իր տարածքում ապահովի մատչելի հյուրանոցային ծառայություններ, կարող են լինել հյուրատներ, զբոսաշրջային տներ, ըստ անհրաժեշտության՝ հանրային սննդի սպասարկման վայրեր և այլն: Եթե բնակավայրն ուզում է որպես զբոսաշրջային գյուղ դիրքավորվել, պետք է այդ չափանիշներին համապատասխան գործողություններ իրականացվեն: Կառավարման պլան է հաստատվելու, յուրաքանչյուր բնակավայրի համար իր ներուժին բնորոշ ծրագրեր կմշակվեն ու կիրականացվեն: Այդ գյուղերը պետք է համատասխանեցվեն ՄԱԿ-ի Զբոսաշրջության կազմակերպության չափանիշներին»:
Միաժամանակ Մկրտչյանն ընդգծեց, որ ՀՀ-ում զբոսաշրջության զարգացման խնդիրներից մեկը ենթակառուցվածքների ոչ բավարար վիճակն է. «Եթե բնակավայրը համարվելու է զբոսաշրջային գյուղ, պետք է հանձնառություն ունենա, որ բարելավվելու են ենթակառուցվածքները, ճանապարհները, ջրամատակարարման հետ կապված հարցերը: Կարևոր է, որ բոլոր բնակավայրերում ունենանք ավելի մատչելի ծառայություններ մատուցող հյուրանոցային տնտեսություններ: Եթե նույնիսկ զբոսաշրջիկը մնում է օրինակ՝ գյուղացու տանը, ստացվում է, որ գյուղացին հյուրանոցային ծառայություն է մատուցելու՝ կա՛մ որպես հյուրատուն, կա՛մ զբոսաշրջային տուն, այս պարագայում կարևորվում է բնակչության վերապատրաստումներին ուղղված աշխատանքները»,- ասաց նա և հավելեց, որ այս նախագծի հիմքում նաև էկոտուրիզմի զարգացումն է:
Անահիտ Մկրտչյանը նաև նշեց, որ հնարավոր կլինի ապահովել ժամանց. «Եթե ասում ենք, որ գյուղերը պետք է ունենան մշակութային ու բնական ռեսուրսներ, նշանակում է, որ այստեղ արդեն իսկ զբոսաշրջիկի համար կա ժամանցի տեսակ»։
Մկրտչյանը նկատեց, որ կակտիվանա նաև գյուղական կյանքը և կունենանք մատչելի զբոսաշրջություն. «Եթե գյուղում կլինեն զբոսաշրջային տներ կամ հյուրատներ, բնականաբար նրանց կողմից առաջարկվող ծառայությունները շատ բարձր գին չեն ունենա, ավելի մատչելի հանգիստ է լինելու, բայց դա չի նշանակում, որ որակի վրա է ազդելու, որակը բարձր է լինելու»:
Տուրիստական ընկերության տնօրեն Վլադիմիր Գևորգյանն էլ նախագիծը ողջունելի համարեց. «Ունենք գյուղեր, որոնք զբոսաշրջության առումով մեծ պոտենցիալ ունեն և ունենք գյուղեր, որոնք արդեն այս պահին էլ իրենց ուրույն տեղն ունեն Հայաստանի զբոսաշրջային քարտեզում: Կան որոշ գյուղեր, որոնք պետք է լինեին այդ ցանկում, բայց բացակայում են, օրինակ՝ Լոռու մարզում Գյուլագարակ գյուղը, որը հանդիսանում է համար մեկ այցելվող վայրը, կամ Արևածագ գյուղը, որը նույնպես շատ մեծ պոտենցիալ ունի»:
Վլադիմիր Գևորգյան
Գևորգյանի խոսքով՝ գյուղերում մարդիկ նոր զբաղվածություն կունենան, նոր աշխատատեղեր կբացվեն, սակայն ըստ նրա՝ կան մի շարք խնդիրներ, որոնք պետք է լուծվեն. «Ճանապարհների վատթար վիճակ, ենթակառուցվածքների թերի զարգացվածություն, երեկոյան կյանքի բացակայություն, այս շարքը կարելի է շարունակել: Իմ ունեցած տեղեկություններով՝ պետք է լինեն մասնավոր կառավարիչներ, ովքեր կառավարելու են, բայց պետք է միասնական չափանիշներ լինեն, և պետք է հասկանալ, թե ինչպես հայթայթել այդ գումարները՝ որոնք ուղղվելու են տվյալ գյուղերի զարգացմանը: Հյուրանոցային տնտեսության օբյեկտների խնդիր ունենք, որովհետև շատ քիչ գյուղերում ունենք հյուրանոցային տնտեսության օբյեկտներ: Տնտեսվարողները հասկանալով, որ կան զբոսաշրջիկներ, կա որոշակի զարգացման պլան, բիզնեսն ինքն իրենով այդ հարցը կլուծի: Հնարավոր է գյուղերում ժամանց ապահովել, շատ դեպքերում զբոսաշրջիկն ինքն է ցանկանում մասնակից դառնալ օրինակ՝ կովի կթման գործընթացին: Սրանք խնդիրներ են, որոնք ցանկության և ֆինանսների դեպքում կարելի է լուծել»:
Գևորգյանն էլ նշեց, որ զարկ կտրվի էկոտուրիզմի զարգացմանը. «Էկոտուրիզմն ու գյուղական տուրիզմը որոշակի առումով միմյանց փոխլրացնում են, որովհետև ունենք շատ գյուղական համայնքներ, որտեղ կան շատ հետաքրքիր էկոհամակարգեր և հնարավոր է, որ սրա արդյունքում նաև էկոտուրիզմը զարգանա»:
